Op 1 januari 2005 waren er 79 ZBC's. Daarnaast zijn er nog ongeveer 70 privé-klinieken. De meeste ZBC's zijn gevestigd in of rondom de steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht; elders komen niet zoveel ZBC's voor.
Sinds 1998 vallen zelfstandige behandelcentra onder het vergunningen-systeem van de WZV. Vanaf 1 Juli 2003 is de regeling voor vergunningen voor een ZBC versoepeld. Een vergunning voor een ZBC wordt afgegeven als er sprake is van:
- Een samenwerkingsverband tussen twee of meer medische specialisten;
- Een organisatorisch verband zonder winstoogmerk;
- De zorg wordt vergoed door ziekenfonds of particuliere zorgverzekeraar;
De eisen dat er een samenwerkingsverband moet zijn met een ziekenhuis en dat de zorg aantoonbaar moet bijdragen aan het verminderen van de wachtlijsten, is per 1 juli 2003 vervallen. Deze versoepeling heeft tot gevolg dat het aantal ZBC sterk is toegenomen. Zo waren er op 1 januari 2004 51 ZBC’s, 28 minder dan nu (1 januari 2005).
Bron: RIVM
Literatuur: ; IGZ, 2004c,Staatscourant, 1998; VWS, 1998f; VWS, 1998e;
VWS, 1998d
Diagnose Behandeling Combinatie (DBC)
Vanaf 01 januari 2005 bestaat er een nieuw bekostigings- en honoreringssysteem voor de somatische zorg. Dit systeem verandert de manier waarop de zorgverzekeraars betalen voor de zorg die een ziekenhuis of ZBC (Zelfstandig Behandel Centrum) verlenen. Deze registreren straks niet meer per aparte verrichting maar als een administratieve code: de DBC code.
Een DBC (Diagnose Behandel Combinatie) is het geheel van activiteiten en verrichtingen van een ziekenhuis en medisch specialist voortvloeiend uit de zorgvraag waarmee een patiënt de specialist in het ziekenhuis consulteert. De DBC benoemt elke stap in de behandeling van de patiënt, van het eerste consult tot en met de laatste controle. Een DBC typeert dus de zorgvraag van een patiënt en is een weergave van activiteiten en verrichtingen in het ziekenhuis, die een patiënt op basis van zijn/haar zorgvraag doorloopt.
Een DBC kan worden onderscheiden in twee segmenten. Een vast segment waarin de financiering plaatsvindt op basis van de DBC’s. De bekostiging van het ziekenhuis blijft in dit segment gebaseerd op het functiegerichte budgetteringssysteem. Voor de specialisten komt er ter dekking van de lumpsum, een landelijke uniforme honorariumcomponent. Dit is segment A, 90% van de DBC’s zijn vaste prijzen deze zijn vastgelegd in dit segment. In het vrije segment, segment B de andere 10%, gaan de ziekenhuizen met verzekeraars onderhandelen over prijs, kwaliteit en volume van de te leveren DBC’s. Voor specialistische hulp zal een vast uurtarief worden vastgesteld. Het is de bedoeling de prijs in de hand te houden door de concurrentie tussen de aanbieders van zorg en de zorgverzekeraars. Dit segment bestaat uit de planbare zorg.
De DBC bestaat uit twee hoofdelementen
- De typering van de zorgvraag
Deze wordt getypeerd aan de hand van de daartoe ontwikkelde typeringslijst, welke voor elk specialisme verschillend zal zijn. Deze bevat de zorgvraag, het zorgtype, de diagnose en de behandeling. De combinatie van de laatste drie elementen bepaalt de DBC. - Zorgprofiel (activiteiten en verrichtingen)
Het totaal aan activiteiten en verrichtingen die worden ingezet om aan de zorgvraag tegemoet te komen. Zoals het aantal minuten behandeling. Deze kosten kunnen per instelling verschillen door bijvoorbeeld hogere personeelskosten.
In het DBC systeem is sprake van drie functionele niveaus, namelijk registratie, validatie en declaratie.
Verzekeraars kunnen selectief zorg inkopen als ze over keuzemogelijkheden beschikken en daarom zal er meer capaciteit moeten komen. Door de opheffing van de beperkingen zullen er naar verwachting meer ZBC’s op de markt komen. Deze spelen een belangrijke rol in de nieuwe concurrentieverhoudingen. De verwachting is dat ZBC’s zich efficiënter zullen organiseren dan de veel grotere ziekenhuizen, waardoor zij tegen een zeer goede prijs-kwaliteit verhouding zorg kunnen aanbieden. Ziekenhuizen gaan dus ook met ZBC’s concurreren. De concurrentie gaat zondermeer toenemen. De hevigheid van de concurrentie zal voor een belangrijk deel afhankelijk zijn van de capaciteit in de sector, waarbij het er in de praktijk op neer komt in welk tempo private initiatieven tot stand komen.
Bronnen:
- www.dbconderhoud.nl
- www.minvws.nl
- www.nictiz.nl
